ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมงานโลหะ
งานหัตถกรรมโลหะส่วนใหญ่ของชาน่าคราฟต์จะเป็นงานดาบ มีดตีร้อนขึ้นรูปด้วยกรรมวิธีพื้นบ้าน แล้วนำมาเข้าฝักด้ามด้วยไม้ไทย การออกแบบด้ามมีดจะออกแบบตามสรีระของผู้ใช้งานเพื่อให้มีดเล่มนั้นเหมาะมือ ผลงานมีดทุกชิ้นที่พี่ช่างตีขึ้นมา จะมีการวางสมาการไว้ 2 ส่วน คือ ธรรมชาติสร้างสรรค์และเราสร้างเสริม งานที่ถูกผลิตออกมาจึงไม่ขัดต่อหลักความงามของธรรมชาติ และเราจะสร้างเสริมให้เกิดอรรถประโยชน์ตามความต้องการของผู้ใช้งานมากที่สุด
เมื่อใบมีด ใบดาบยาวกว่ารางชุบที่มี สามารถแก้ปัญหาง่าย ๆ ด้วยได้ด้วยการชุบมีดในรางน้ำไม้ไผ่ค่ะ แต่ควรใช้ไม่ไผ่แห้งนะคะ เพราะถ้าไม่ไผ่สดยามที่ชุบคมลงไปมักจะเกิดคราบหินปูนสิขาวเกาะที่คมมีดทำให้แยกไม่ออกว่าแท้จริงแล้วสีขาวที่เรามาองเห็นนั้น เป็นรอยคมชุบหรือคราบหินปูนจากไม้ไผ่ที่เคลือบผิวกันแน่ แต่ถ้าใช้ไผ่ไม้ไผ่แห้งก็ไม่ต้องซีเรียสค่ะ การเตรียมอุปกรณ์สำหรับชุบมีดในรางน้ำไม้ไผ่ 1.รางน้ำไม้ไผ่ 2.น้ำเปล่า 3.น้ำส้มสายชู หรือกรดไฮโดรคลอลิก การเติมกรดไฮโดรอคลอลิกลงผสมน้ำในรางเล็กน้อย ต้องเจือจางในน้ำประมาณ 1ต่อ 10 เป็นอย่างต่ำ ให้เทน้ำลงก่อนค่อยเติมกรดเพื่อป้องกันไอฟุ้งกระจายและต้องสวมอุปกรณ์ป้องกันไอระเหยด้วยนะคะ ส่วนใครที่อยากชมวิธีการชุบมีดในรางไม้ไผ่ ก็สามารถเข้ามาชมในช่องยูทูปของชาน่า คราฟต์ได้เลยนะคะ ข้อดีของการชุบมีดในรางไม้ไผ่ นอกจากจะหาอุปกรณ์ในการทำรางชุบแข็งมีดง่ายแล้ว กรรมวิธีชุบมีดแบบโบราณนี้ยังเหมาะกับมีดที่ต้องการเน้นชุบมีดเฉพาะคม รางตื้นจึงควบคุมคมชุบได้ง่าย คมชุบสวยถูกใจ ใบมีดใบดาบยาวแค่ไหนก็ไม่ไหวั่น แต่ถ้าอยากทดสอบว่าคมมีดแข็งได้ดั่วใจหรือไม่ก็ให้ใช้ตะไปขูดทดสอบได้เลยค่ะ
ลวดสลิงนำมาตีเป็นมีดและจุ่มกรดกัดปริ้นท์ย่อมต้องเกิดลายอย่างแน่นอน นั่นก็เพราะสลิงประกอบด้วยลวดเหล็กหลายเส้นบิดเกลียวเข้าด้วยกัน เมื่อตีขึ้นรูปเป็นมีดย่อมต้องมีการทบทับกันไปมาหลายชั้น แต่โลหะชนิดนี้จะนิยมเผาด้วยเตาแก๊ส อบชุบด้วยควบคุมอุณหภูมิที่แม่นยำจึงจะทำได้ง่าย ทว่าชาน่า คราฟต์ จะใช้กรรมวิธีแบบช่างมีดพื้นบ้าน ตีมีดจากสลิงให้ชมกันโดยอาศัยแรงของช่างแค่คนเดียวค่ะ
ศาสตราวุธโบราณที่ต้องเซ่นไหว้จะมีอยู่ 2 ประเภท คือ ศาสตราวุธที่ใช้ในการต่อสู้ โดยจะมีการเปิดคมสำหรับใช้งานจริง และศาสตราวุธที่เป็นวัตถุมงคล โดยการเซ่นไหว้ที่ ชาน่า คราฟต์ นำมาแบ่งปันกันนี้ เป็นความเชื่อที่สืบต่อกันมาจากปราชญ์ชาวบ้านค่ะ การเซ่นไหว้ศาสตราวุธที่ใช้ในการรบ ซึ่งในที่นี้หมายรวมถึงศาสตราวุธที่ออกแบบมาสำหรับการต่อสู้ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นมีด ดาบ หอก ของที่ใช้สำหรับประหัตประหารหรือใช้ในการป้องกันตัว
ลักษณะการซ้อนทับกันเป็นชั้น ๆ ของขอบแผ่นหนัง ทำให้ลวดลายที่ปรากฏบนด้ามมีดหนังอัดนั้นมองดูคล้ายกับลายหินอาเกตสีน้ำตาล นอกจากความสวยแล้วด้ามมีดหนังยังมี้อดีตรงที่ไม่ลื่นหลุดมือง่ายเหมือนด้ามไม้แม้ในยามที่มือผู้ใช้เปียกชุ่มไปด้วยเหงื่อ ส่วนการทำด้ามมีดหนังอัด จะแบ่งขั้นตอนการทำออกเป็น 2 ขั้นตอนหลัก
ในบรรดาโลหะมงคลที่นำมาใช้สร้างศัสตราวุธ เหล็กพระธาตุหรือโลหะยอดวิหารที่ประทับอยู่เหนืออุตรมณฑลนับเป็นยอดแห่งโลหะ เพราะเชื่อว่าได้ซับพุทธคุณและไอสุริยันจันทรามาอย่างเต็มเปี่ยม สำหรับศัสตราวุธที่มีการตีขึ้นจากยอดโลหะนี้ยังเคยปรากฏอยู่ในวรรณกรรมต่าง ๆ เช่น การสร้างดาบฟ้าฟื้นของขุนแผน แล้วก็ตำราการทำมีดหมอหรือมีดแสดงยศถาบรรดาศักดิ์ต่าง ๆ
บทบาทของตะไบสำหรับงานช่างมีดนั้น มีทั้งใช้เพื่อขัดไสแต่งทรงใบมีดหลังการตีขึ้นรูป ขัดทดสอบคมหลังการชุบใบมีด ขัดไม้เพื่อประกอบด้ามฝัก เท่านั้นยังไม่พอ เรายังสามารถนำตะไบที่หมดคมแล้วมาตีเป็นมีดหรือดาบศอกจากตะไบได้อีกด้วย โดยในบทความนี้ชาน่าคราฟต์จะพาไปทำความรู้จักกับตะไบพื้นฐานที่ช่างมีดต้องมี เหมาะอย่างยิ่งกับคนที่กำลังเริ่มต้นหัดตีมีดพร้อมวิธีดูแลตะไบหลังใช้งาน ซึ่งแน่นอนว่าตะไบที่เราจะนำเสนอต่อไปนี้ สามารถครอบคลุมงานมีดของคุณได้อย่างแน่นอนค่ะ
วิธีใช้กาวร้อนติดฝักมีด ทำง่าย ติดแน่น ติดนาน ในการทำงานมีดจะใช้กาวอยู่ 2 ชนิดหลัก ๆ คือ กาวติดด้ามมีดจะใช้อิพ็อกซี่ ซึ่งใช้ทดแทนครั่งแดง และกาว cyanoacryate หรือกาวร้อนสำหรับการติดฝักมีดรวมถึงประสานไม้ต่าง ๆ กาวร้อนที่ชาน่าคราฟต์ใช้จะเป็นกาวร้อนน้ำใส ความข้นหนืดต่ำและสามารถหาได้ตามร้านสะดวกซื้อค่ะ แต่ก่อนจะไปดูวิธีการติดฝักมีดด้วยกาวร้อน มาดูข้อดีกับข้อควรระวังในการใช้งานกันก่อน ข้อดีของกาวร้อนความข้นหนืดต่ำ คือสามารถอุดรอยเสี้ยน รอยแตกของไม้ได้ดี เพราะเนื้อกาวจะค่อย ๆ ซึมลงไปตามร่องแตกได้อย่างรวดเร็ว อีกทั้งไม่ค่อยทิ้งคราบขาวหรือฝ้าหลังการใช้งาน จึงทำให้สามารถก็บรายละเอียดฝักมีดและงานไม้ได้ง่ายขึ้น ข้อควรระวังในการใช้กาวร้อนความหนืดต่ำ กาวร้อนทุกยี่ห้อจะมีกลิ่นฉุนแสบจมูก อาจทำลายเยื่อบุโพรงจมูกได้หากไม่สวมหน้ากากอนามัยขณะใช้งาน
3 เลื่อยมือที่ช่างมีดควรต้องมี จบงานทำฝักด้ามมีดทุกงาน เลื่อยมือตัดไม้สำหรับช่างมีดนั้น ไม่ได้มีไว้เพียงแค่การเลื่อยตัดชิ้นไม้มาทำฝักทำด้ามเพียงแค่อย่างเดียว เพราะเลื่อยบางชนิดยังสามารถนำไปขูดผิวไม้ปรับระดับแทนกระดาษทรายหยาบได้ นำไปขูดใบมีดเพื่อทดสอบความแข็งคมหลังการชุบ อีกทั้งการเลือกเลื่อยที่เหมาะสมยังช่วยทุ่นแรงลดปัญหาเรื่องเลื่อยสะบัดกินเนื้อไม้นอกแนวเลื่อยได้อย่างดีทีเดียวค่ะ
ในการประกอบด้ามมีด ไม่ว่าจะเป็นมีดด้ามประกบหรือด้ามมีดแบบเข้ากั่น ช่างตีมีดส่วนใหญ่จะนิยมใช้กาวอีพ็อกซี่เป็นวัสดุประสาน ซึ่งกาวติดด้ามมีดชนิดนี้จะมีทั้งความแข็งและความยืดหยุ่นในตัว เหมาะกับการเข้าด้ามมีดทุกชนิดตั้งแต่มีดมงคล มีดตอก และ ดาบศอกไปจนถึงมีดที่ใช้งานหนัก กาวอีพ็อกซี่มีข้อดีคือ ทนทานต่อความร้อนและความชื้น ทำความสะอาดง่าย แถมยังจะช่วยถนอมกั่นมีด ไม่ทำให้กั่นมีดเป็นสนิมอีกด้วยค่ะ
มีดมงคลตีขึ้นจากโลหะมวลสารโบราณที่เป็นมวลสารมงคล
โดยจะมีการกำหนดฤกษ์ยามในการตีขึ้นรูปแล้วจึงนำมาเข้าด้ามฝักกับไม้มงคล
- มีดสังฆวานร
- หอกสังฆวานร
- มีดควาญช้างตอกอักขระ ด้ามรากแก้วไม้พะยูง
- พระขรรค์ยอดพระธาตุ
- มีดซุยจากสมอเรือโบราณ หรือ มีดตรึงสมุทร
- มีดหมอจากผาลไถโบราณ หรือ มีดมุดธรณี
- ดาบหน้าลูกไก่จากลูกปืนใหญ่โบราณ หรือ อัคคีกัมปนาท
มีดใช้งาน
ส่วนใหญ่จะตีขึ้นจากเหล็กรีไซเคิลโดยเน้นเหล็กคาร์บอนกลางถึงคาร์บอนสูง เน้นการใช้งานตามประเภทของมีด
- ดาบศอกจากเหล็กตะไบ
- มีดยาคุตจากตลับลูกปืน
- มีดแดกเกอร์สไตล์ไทยจากใบหอก
- มีดคิริดาชิจากเหล็กแหนบ
- มีดตอกจากบาร์เลื่อย
- มีดคอมแบทจากบาร์เลื่อย
- มีดทำครัวจากผาลไถ
- มีดโบวี่จากเหล็กตลับลูกปืน
- มีดเหล็กสปริง
- มีดจากเหล็กก้านวาล์ว
- มีดคมเดียวจากกรรไกรตัดกิ่ง
- มีดคารัมบิตจากตลับลูกปืน
อุปกรณ์ช่างตีเหล็ก
เป็นการนำเอาวัสดุที่หาได้ทั่วไปมาประยุกต์เป็นเครื่องมือที่ช่วยทุ่นแรงในการตีมีด รวมถึงการแนะนำเคล็ดลับการใช้อุปกรณ์ Hand Tool ให้เหมาะสมกับงานมากที่สุด
- ทั่งบ้องหรือทั่งตัวโอผลิตจากเหล็ก s55c
- เตาตีมีดพร้อมบ่อชุบราคาไม่เกิน 500 บาท
- สกัดตัดเหล็ก
