นานแค่ไหนแล้วที่ไม่ได้ยินเสียงกระเดื่องกระทบครกตำข้าว ได้ยินอีกครั้งก็ตอนที่กลับมาจากเดินป่าที่ปางอุ๋ง แล้วตัดสินใจเดินเท้าลัดเข้าเมืองอีกทางซึ่งเป็นเส้นทางที่ใช้เฉพาะชาวบ้าน ราว

…เสียงแหบพร่าค่อยกังวานผ่านลำไม้ เบา-ดังเหมือนดั่งใจให้เปล่งเสียง เป็นถ้อยความตามคำร้อยจำเรียง โยนจังหวะเผดียงเป็นเสียงแคน

…คมในฝักคมไปก็ไร้ค่า หากมิกล้าถากถางเส้นทางใหม่ เกล็ดสนิมลิ่มหลุมปกคลุมใบ เพื่อบอกวันเล่าวัยการใช้งาน

…คารวะแด่ดอกหญ้ากลางป่าใหญ่ ผู้ผลิดอกออกใบในทางผ่าน แม้มิอาจโดดเด่นเป็นตำนาน แต่ห้าวหาญเติบโตบนแผ่นดิน

…ท่อนเหล็กกล้าชิ้นใหญ่กลัวไฟร้อน ถูกแรงคนแรงค้อนตอนไฟเผา เหล็กชิ้นหนาแผ่กางเหมือนบางเบา สละรูปทรงเก่าทิ้งเค้าเดิม

…ถึงแล้งฟ้าแล้งฝนพอทนได้ ถึงแล้งขอดแล้งไข้ในคืนค่ำ หมื่นกวีแล้งไร้ในถ้อยคำ ยังมิเท่าแล้งธรรมประจำใจ

…ไก่พญาคุ้ยกินขุดดินก้อน ราษฎรเหล่าไก่ก็ไม่ต่าง เสียงขับขานแข็งขันวันรุ่งราง ล้วนเป็นอย่างชาติไก่ไม่แผกพันธุ์

  ดาบที่ได้แรงบันดาลใจจากดอกบัว หนึ่งในสิ่งมีชีวิตไม่กี่ชนิดที่ดำรงอยู่และเติบโตผ่านทั้งสามภพ ได้แก่

…มิอาจเป็นอุบลพ้นธารา ขอเป็นเพียงดอกหญ้าผู้ยิ่งใหญ่ ไม่ขอมีปีกกล้าบินฟ้าไกล ขอเดินดินอย่างพอใจรักในดิน

  …คมด้านสันหลั่นลายหมาย “ปริยัติ” คมด้านหน้า