ตีมีดชายธง มีดพกไทยโบราณที่มีเอกลักษณ์

ความโดดเด่นของมีดชายธงคือ ปลายแหลม โคนสามเหลี่ยม ในการแทงจะเข้าง่ายและเกิดแผลขนาดใหญ่ พกซ่อนในชายพกคล้ายธรรมเนียมการพกกริช ท้องมีดจะมีความอ่อนโค้งอย่างมีศิลปะ  เป็นทรงมีดเก่าแก่ที่มีการใช้งานมาอย่างยาวนาน พี่ช่างกล่าวว่า แต่ละด้านของชายธงนั้นอาจจะเป็นสัญลักษณ์แทนภูมิทั้ง 3 ซึ่งก็คือ เกียรติภูมิ มาตุภูมิ สมรภูมิ

มีดชายธง
มีดชายธงจากเหล็กลาย

ความเชื่อเรื่องมีดชายธง

เมื่อสังเกตรูปลักษณ์ของใบมีดชายธงพลอยทำให้นึกถึงปลายธงรบหรือธงสามชายที่ใช้ออกศึกในอดีต  ทั้งนี้ใบมีดมีความเป็นสามเหลี่ยมทำให้สามารถลงอักขระยันต์ได้มากกว่ามีดหมอทั่วไป จึงนิยมนำมาทำเป็นมีปราบอาถรรพ์และกลายมาเป็นแรงบันดาลใจในการทำมีดหมอหลายเล่มในเวลาต่อมา

มีดชายธง
แบบมีดชายธง

มีดชายธง มีดพกไทยโบราณที่มีเอกลักษณ์

ญี่ปุ่นมีดทันโตะ สำหรับพกซ่อนติดกาย ของเราก็มีมีดชายธงสำหรับต่อสู้ระยะประชิดค่ะ ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสารพุทธศักราช 2554 กล่าวไว้ว่า มีดชายธง จะมีลักษณะใบเป็นรูปสามเหลี่ยม ปลายแหลม ยาวประมาณ 1 คืบ ด้ามสั้น ใช้พกเป็นอาวุธ 

ซึ่งความยาว 1 คืบนี้ ถ้าเป็นมาตรวัดตามประเพณี 1 คืบ จะยาว 12 นิ้ว ถือว่าค่อนข้างยาวเกินกว่าจะเป็นมีดที่เหน็บตามชายพก แต่ก็ไม่แน่ว่า 1 คืบในนที่นี้ อาจจะยึดขนบการวัดจากคืบของผู้ใช้งานก็เป็นได้ ส่วนพี่ช่างจะทำให้ความยาวใบและด้ามรวมเป็น 12 นิ้ว ซึ่งเป็นขนาดที่กำลังเหมาะมือ และเหมาะกับการเป็นมีดพกซ่อน

สังฆวานร
ตะปูสังฆวานรที่จะนำมาตีมีดชายธง 2 เล่ม และพระขรรค์ชายธง 1 เล่ม

วิธีการตีมีดชายธงด้วยโลหะเก่า สังฆวานร

โลหะโบราณแต่ละแท่งล้วนแต่มีเรื่องราว เราเชื่อว่าโลหะมีเรื่องราว มีที่มา อย่างตะปูสังฆวานรเป็นวัตถุดิบชั้นดีที่จะมาถักทอขึ้นใหม่ให้เป็นมีดชายธง ในการทำมีดมงคลทุกแบบ ชาน่าคราฟต์จะใช้แผ่นหลาบน้อยกว่าการทำดาบเสมอ แม้มีดเล่มนั้นจะมีมวลสารเท่ากันกับมวลสารทำดาบก็ตาม

ขั้นตอนการเตรียมโลหะ

1.เผาอบโลหะด้วยไฟอ่อนเพื่อเคาะสนิม

2.นำสังฆวานรชิ้นเล็กมาเชื่อมติดกันเพื่อให้ง่ายต่อการตีแผ่นหลาบ

3.ตีแผ่นหลาบ หรือตีแบนโลหะที่เตรียมไว้ ซึ่งจะมีทั้งหมด 5 แผ่น

4.เจียรขัดผิวแล้วนำไปแช่กรดเกลือประมาณ 2-3 ชั่วโมง เพื่อขจัดคราบสกปรกที่ตกค้าง

5.ตัดแบ่งโลหะให้ได้ 2 ชุด

6.เชื่อมติดกันให้ง่ายต่อการตีขึ้นรูป

ขั้นตอนการตีขึ้นรูป

ขั้นตอนการตีมีดชายธง
1.เผาครั้งแรกจะไม่ตี แต่จะเผาเพื่อโรยบอแรกซ์ก่อน
ตีมีดชายธง
2.เผารอบ 2 แล้วเริ่มตียืดได้เลยค่ะ แต่ต้องมีจุดตีแรงตีเบา
ตีดัดมีด
3.ด้วยเป็นการตีทบเหล็กเก่าเหล็กโบราณ การตีจึงมีโอกาสปริออกข้างสูงมาก ต้องควบคุมน้ำหนักมือให้ดี ควรตีจากกลางออกขอบ
การเคาะสันมีด
4.หน้าค้อนแบนจะทำให้เนื้อโลหะแนบสนิทกันง่ายขึ้น เคาะดัดสันให้ค้อมลงเล็กน้อย
ทำกั่นมีด
5.เริ่มที่การตอกด้วยสกัดแล้วเปลี่ยนมาใช้ค้อนเล็กตีปั้นกั่นค่ะ
เข้าด้ามมีดด้วยครั่ง
6.เจียรแต่งทรงแล้วเข้าด้ามด้วยครั่งดิบ
มีดพระขรรค์ชายธง

พระขรรค์ชายธง (กริชชายธง)

เล่มนี้ตั้งใจทำขึ้นให้มีลักษณะคล้ายกับมีดชายธงสองเล่มมาวางหันหลังประกบกัน ธงชายหนึ่งหันสู่อนาคต ธงอีกชายหันสู่อดีต เล่มนี้มวลสารชุดเดียวกับมีดชายธงในคลิป และประกอบด้ามฝักไม้พะยูง ปลายด้ามฝังปลายงาเพื่อให้ใช้จารแผ่นยันต์ได้

มีดสามสี
มีดชายธงปรากฏลายเหลือบเงา 3 สี
ผงเหล็กดิบ
ผงเหล็กดิบ
สำริดผง
ผงสำริดและทองชนวน

มีดชายธง 3 สี เกิดจากการผสมสิ่งใดเข้าไป

ในขั้นตอนของการตีปั้นกั่นมีด พี่ช่างได้มีการทดลองโรยผงเหล็กดิบ ผงสำริดและทองชนวนลงไปด้วยเพื่อทดสอบว่ามีด 2 เล่ม จะมีเหลือบสีที่ต่างจากเดิมมากแค่ไหน ปรากฏว่าพอจุ่มกรดกัดปริ้นแล้วมีดที่มีการโรยผงสำริดและทองชนวนมีสีเหลือน้ำเงินแซมอยู่ด้วย แต่พอนำมาเคลือบผิวกันสนิมแล้สีเหลือบน้ำเงินก็จางลง ไม่แวววาวเล่นแสงเหมือนก่อนหน้านี้ค่ะ

สรุป

มีดชายธง เป็นตัวแทนของความกล้าหาญ เช่นเดียวกับธงที่ปักลงกลางสมรภูมิ  ไม่จำเป็นต้องเป็นผ้าไหม ไม่จำเป็นต้องต้องเป็นผ้าชนิดใดชนิดหนึ่ง อาจเป็นเพียงแค่ผ้าเยื่อไม้ หรืออาจเป็นเพียงแค่ผ้าฝ้ายเก่า ๆ แต่เมื่อประกอบกันเป็นธงกลางสมรภูมิแล้ว ก็เป็นความภาคภูมิใจของ ทแกล้ว ทหาร และประชาชนที่อยู่รอบสนามรบ เพราะสิ่งที่ถักทอเป็นผืนธงนั้น ก็เหมือนกับประชาชนที่ร่วมกันประกาศศักดาความกล้าหาญบนสมรภูมิ

    อวยเอาไกรลาสปั้น เป็นเสา

แผ่แผ่นธรณีเอา          ออกอ้าง

สายรุ้งผ่านโขดเขา      ขึงขอบ ชายธง

วักสมุทรชำระล้าง       ลวดย้อมธชสี

    พลีแรงมนุษย์เนื้อ    นมัสการ

สติมั่น ณ สถาน           สถิตถ้วน

สำริดแร่สำเร็จสาร      สฤษฎ์เหล็กบรรพเลาห์

ศรีสิทธิพรล้วน            เลิศแล้วในคุณ

                                                       

                                                         ฉัตรสุมาลย์ ภูแต้มนิล 

                                                                         ประพันธ์

Picture of ชนาณัฏฐ์ ชเณศวรสิทธิ์
ชนาณัฏฐ์ ชเณศวรสิทธิ์

นักเขียน ผู้บรรยายเสียง ร้อยเรียงเนื้อหาของชาน่าคราฟต์ Chana Craft

Scroll to Top