ตะปูโบราณที่ถูกตอกลงบนเนื้อไม้ในเขตพุทธสีมา เรียกว่า ตะปูสังฆวานร ในภายหลังนิยมนำมาเป็นวัตถุมงคล ทั้งการนำไปหลอมเป็นมวลสารหลักในการทำวัตถุมงคลและเครื่องรางของขลัง หรือแม้แต่นำมาตีขึ้นรูปใหม่เป็นมีดสังฆวานร ซึ่งลักษณะเนื้อตะปูสังฆวานรที่พบเห็นได้ทั่วไปจะมีลักษณะต่างกันค่ะ ขึ้นอยู่กับว่านำไปตอกยึดโครงสร้างส่วนใด
ทำไมสังฆวานรจึงเป็นของดีหายาก?
ตลอดระยะเวลาที่ตะปูทำหน้าที่ยึดโครงสร้างก็ย่อมต้องผ่านการทำพิธีทางศาสนาต่าง ๆ ภายในศาสนสถานแห่งนั้นมาเป็นระยะเวลานาน สังฆวานรเล็กที่ใช้ยึดธรรมาสน์ซึ่งเป็นที่นั่งสำหรับแสดงธรรมหรือปรกอบศาสนกิจสำคัญ โดยมีการผสมมวลสารมงคลทั้งนวโลหะและสัตโลหะลงไปด้วย จึงเชื่อว่าจะเสริมสิริมงคลให้แก่ผู้ที่บูชา แม้เทคโลโลยีในยุคนี้จะรุดหน้าไปไกล แต่ต้องยอมรับว่าการที่จะผสมมวลสารต่าง ๆ ให้กลายเป็นตะปูสังฆวานรแบบช่างโบราณนั้นทำได้ยาก ตะปูเก่านี้จึงพบได้เฉพาะศาสนสถานที่เก่าแก่
สังฆวานรแต่ละแบบมีลักษณะต่างกันอย่างไร
หากแบ่งตามลักษณะการใช้งาน จะสามารถจำแนกตะปูโบราณได้ 2 ประเภทคือสังฆวานรสำหรับใช้งานจริงและใช้ในการประกอบพิธีกรรมข่มดวง ตอกเสาเอก ซึ่งชาน่า คราฟต์ได้นำตัวอย่างตะปูโบราณนี้มาให้ชมกันค่ะ
1.สังฆวานรตัวอุ สำหรับยึดโครงสร้างหลัก ขื่อ คาน ไม้ขนาดใหญ่ในศาสนสถาน
ลักษณะเป็นแท่งหนาและมีขนาดใหญ่เพื่อใช้รับน้ำหนักโดยเฉพาะ ความพิเศษคือบริเวณหัวตะปูจะเป็นลักษณะคล้ายห่วง ปลายตะปูแหลมและงอคล้ายตัว อุ ค่อนข้างหายากทีเดียวค่ะ
2.สังฆวานรขนาดกลางและขนาดเล็กสำหรับยึดยอดฉัตร ธรรมาสน์
ตัวตะปูมีขนาดเหล็ก ปลายแหลมจัด ใช้งานแบบตะปูยุคใหม่ ซึ่งตะปูสังฆวานรที่ใช้ยึดธรรมาสน์ส่วนใหญ่จะประกอบขึ้นจากไม้มงคลเนื้อแข็ง เช่น ไม้พะยูง ไม้สัก ไม้แก่นมะขาม เป็นต้น มักใช้ตะปูหลายตัวในการยึดเกาะจึงค่อนข้างหาได้ง่ายกว่าแบบแรกค่ะ และยังพบในบุษบกไม้อีกด้วย
ส่วนสังฆวานรยึดยอดฉัตรมักมีขนาดประมาณ 9 – 10 นิ้ว ปลายผายออกคล้ายตะขอ มักพบในการยึดโครงสร้างยอดฉัตร ยอดเจดีย์ เป็นตะปูที่มักจะค้นพบเป็นเลขคู่เสมอ
สังฆวานรที่ไม่ควรนำมาตีมีด
แม้ว่าสังฆวานรทุกเล่มจะสามารถนำไปหลอมขึ้นรูปใหม่เพื่อสร้างวัตถุมงคลได้ แต่หากต้องการนำมาตีเป็นมีดหรือดาบ จำเป็นต้องคัดเลือกเฉพาะตะปูที่ไม่ได้ทำจากเหล็กหล่อ เนื่องจากเหล็กหล่อมีปริมาณคาร์บอนสูง ทำให้เนื้อเหล็กมีความเปราะ เมื่อให้ความร้อนเพื่อการตีขึ้นรูป มักพบว่าเนื้อเหล็กแตกร่วนและไม่สามารถประสานตัวเป็นเนื้อเดียวกันได้ จึงไม่เหมาะสำหรับการตีมีดโดยตรง
แต่ถ้าจะต้องใช้เหล็กหล่อ จะต้องผ่านกระบวนการปรับปรุงโครงสร้างโลหะ อย่างเช่น เทคนิคการตีมีดเหล็กหล่อฝังแกนSUP9 ซึ่งเป็นการนำเหล็ก SUP9 มาเป็นแกนกลางเพื่อเพิ่มความเหนียวและความแข็งแรงของใบมีด ขณะที่เหล็กหล่อทำหน้าที่เป็นวัสดุหุ้มภายนอกนั่นเองค่ะ
…แท่งเหล็กเก่ายึดไม้ในโครงสร้าง
ในระหว่างแผ่นไม้ให้แน่นหนา
ตะปูวิหารสังฆวานรแต่ก่อนมา
ต่างเรื่องราวต่างศรัทธามาหลอมรวม
ฉัตรสุมาลย์ ภูแต้มนิล
ประพันธ์
นักเขียน ผู้บรรยายเสียง ร้อยเรียงเนื้อหาของชาน่าคราฟต์ Chana Craft
