มีดสังฆวานร กับเคล็ดลับเผยลายเหล็กโบราณให้สวยคมชัด
เคยสังเกตไหมคะ ถ้าเป็นมีดใช้งานจากเหล็กยุคใหม่ อย่างตลับลูกปืน เหล็กแหนบ เหล็กสปริง พี่ช่างจะตีให้เป็นทรงเกือบถึงคม ในขณะที่มีดสังฆวาร มีดมงคลเหล็กลายนี้จะใช้การเจียรให้เป็นทรงแทน นั่นเพราะการขับความงามตามธรรมชาติของลายเหล็กโบราณนั้นต้องพิถีพิถันกว่าเหล็กยุคใหม่นั่นเอง
ปัจจัยที่ทำให้สามารถมองเห็นลายเหล็กโบราณได้ชัดจน
มีดเหล็กโบราณมักจะใช้กระบวนการตีขึ้นรูปให้มีความเป็นทรงแบบคร่าว ๆ ก่อนจะใช้การเจียรแต่งทรง ซึ่งพี่ช่างของชาน่าคราฟต์ให้ความเห็นว่า “หากตีให้ถึงคมเหมือนเหล็กยุคใหม่ หลังนำไปจุ่มกรดกัดลายแล้ว ชั้นลายของการตีทบจะไม่ปรากฎครบทุกชั้น ทำให้มองเห็นลายตัดบนผิวใบไม่ชัดเจน อีกทั้งหน้าค้อนที่ใช้ตีมีดก็ควรเรียบเสมอกัน จะช่วยให้โลหะแนบสนิทกันดียิ่งขึ้น”
การกัดลายมีดเหล็กโบราณด้วยกรดกัดปริ้นท์
อีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญทำที่ช่วยให้ลายเหล็กโบราณสวยเด่นชัด คือ น้ำยากัดปริ้นท์หรือกรดกัดปริ้นท์ ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า น้ำยากัดปริ้นท์ไม่ใช่ตัวสร้างลวดลายใหม่ แต่จะช่วยให้โลหะที่มีโครงสร้างต่างกันถูกมองเห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้น หลังจากเจียรเปิดผิวมีดแล้วจะนำมีดมาจุ่มหรือทาด้วยกรดกัดปริ้ท์เพื่อให้เกิดลาย นั่นหมายความว่า หากมีดเล่มนั้นไม่มีการทบซ้อนจากโลหะที่มีโครงสร้างต่างกัน หลังทาน้ำกรดก็ย่อมไม่เกิดลายนั่นเองค่ะ
ดังนั้น มีดสังฆวานรที่ตีขึ้นใหม่จะมีลายสวยพลิ้วแค่ไหนนั้น ต้องพิถีพิถันตั้งแต่กระบวนการเลือกโลหะที่จะนำมาตี การเตรียมเหล็กโบราณ การตีทบรวมถึงการแต่งทรงด้วย
มีดสังฆวานรกับมีดตลับลูกปืน แบบไหนทำยากกว่า
ไม่ว่าจะเป็นขั้นตอนการเตรียมเหล็ก ไปจนถึงขั้นตอนการตีขึ้นรูป มีดจากเหล็กสังฆวานรทำยากกว่าตลับลูกปืนค่อนข้างมาก อีกทั้งความหนาแน่นของเนื้อโลหะโบราณนั้นจะมีรูพรุนมากกว่าเหล็กยุคใหม่ จึงต้องใช้เนื้อโลหะที่มากกว่าหากต้องทำมีดในขนาดเท่ากันค่ะ
สมมติว่าท่อนเหล็กโบราณมีขนาดเท่ากันกับเหล็กตลับลูกปืน เหล็กตลับลูกปีนจะตีมีดได้เล่มใหญ่กว่า เหล็กโบราณจะตีได้เล่มเล็กกว่านั่นเพราะเหล็กเก่ามีรูพรุนสูงตั้งแต่การถลุงมาอยู่แล้ว เมื่อนำมาตีขึ้นรูปใหม่ เหล็กจะถูกบีบอัดแน่นและยุบลงไป เช่นเดียวกับการบีบฟองน้ำหรือสุกชชี่ (Squishy Toy) ที่ได้รับความนิยมในตอนนี้นั่นเองค่ะ
สรุป ลายเหล็กโบราณ
ลายเหล็กโบราณ คือร่องรอยแห่งการตีทบและเรื่องราวที่กาลเวลาได้บันทึกไว้ในเนื้อเหล็ก ทุกลวดลายที่ปรากฏบนใบมีดล้วนมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว หน้าที่ของช่างตีมีดจึงไม่ใช่แค่การสร้างลวดลายขึ้นใหม่ หากแต่เป็นการค้นหาวิธีที่เหมาะสมเพื่อเผยและขับความงามตามธรรมชาติของเหล็กแต่ละชนิดให้ปรากฏออกมาอย่างสงดงาม
…มิอาจเป็นอุบลพ้นธารา ขอเป็นเพียงดอกหญ้าผู้ยิ่งใหญ่
ไม่ขอมีปีกกล้าบินฟ้าไกล ขอเดินดินอย่างพอใจรักในดิน
….อยู่ใต้ฟ้าอย่ากลัวฝนหล่นจากฟ้า อยู่กับดินจงรู้ค่าภูผาหิน
อยู่กับใจจงรู้ใจไม่เกินจินต์ ธรรมดาให้เคยชินอย่างยินดี
ฉัตรสุมาลย์ ภูแต้มนิล
ประพันธ์
นักเขียน ผู้บรรยายเสียง ร้อยเรียงเนื้อหาของชาน่าคราฟต์ Chana Craft
